Yatırımlar
Yatırımlar
CP8 – Yeni Elyaf Tesisi Yatırımı
Türkiye’yi dünyanın en büyük üç polyester üreticisinden biri haline getirme vizyonuyla hareket eden SASA, ilk büyük ölçekli yatırımını 2019 yılının ikinci çeyreğinde tamamlamıştır. Bugünkü yatırım değeri yaklaşık 550 milyon USD olan ve 350.000 ton/yıl kapasiteye sahip Yeni Elyaf Tesisi devreye alınmış, böylece şirketin toplam polimerizasyon kapasitesi 510.000 ton/yıla ulaşmıştır.
Tesis; toplam 1.000 ton/gün kapasiteye sahip beş elyaf üretim hattı, otomatik balya transfer sistemi ile otomatik depolama ve sevkiyat altyapısını kapsayan entegre bir üretim modeli anlayışıyla tasarlanmıştır.
Yüksek enerji verimliliğine sahip polimerizasyon sistemi sayesinde:
- Yan ürün olarak oluşan su, sistem içerisinde buhar üretiminde değerlendirilmektedir.
- Absorpsiyonlu chiller sisteminin ihtiyaç duyduğu enerji, proses kaynaklı sıcak sudan sağlanmaktadır.
- Proseste oluşan organik bileşikler enerji geri kazanımı kapsamında değerlendirilerek enerji kaynağına dönüştürülmektedir.
Bu yatırımla birlikte SASA, üretim kapasitesini önemli ölçüde artırırken, sürdürülebilirlik ve enerji verimliliği odaklı üretim yaklaşımını da güçlendirmiştir.
CP10 – POY-DTY Tesisi Yatırımı
SASA, 2020 yılının ikinci çeyreğinde bugünkü yatırım değeri yaklaşık 535 milyon USD olan 397.000 ton/yıl kapasiteli Yeni POY Tesisi ile 178.000 ton/yıl kapasiteli Yeni DTY Tesisi'ni devreye almıştır.
En son teknolojileri hayata geçirme hedefi doğrultusunda SASA; Uhde Inventa-Fischer (UIF), Oerlikon Barmag ve AC Otomasyon gibi dünyanın önde gelen teknoloji sağlayıcılarıyla iş birliği yaparak POY ve DTY üretim süreçlerini, kontrol, paketleme ve sevkiyat operasyonlarıyla birlikte Endüstri 4.0 entegrasyonu kapsamında %100 otomatik çalışacak şekilde tasarlamıştır.
Bu yatırımla birlikte SASA, yüksek verimlilik, operasyonel mükemmeliyet ve dijitalleşme odaklı üretim anlayışını bir üst seviyeye taşımıştır.
CP9 – MTR Tesisi Yatırımı
SASA, POY-DTY yatırımının ardından büyüme ve entegrasyon stratejisi kapsamında, 2020 yılının üçüncü çeyreğinde bugünkü yatırım değeri yaklaşık 250 milyon USD olan ve 315.000 ton/yıl kapasiteye sahip PET Resin Tesisi'ni devreye almıştır.
Tesis, Uhde Inventa-Fischer tarafından geliştirilen MTR (Melt to Resin) teknolojisi ile faaliyet göstermektedir. Devreye alındığı dönemde tesis, Uhde Inventa-Fischer tarafından MTR teknolojisiyle gerçekleştirilen dünyanın en yüksek kapasiteli tek hat yatırımı olma özelliğini taşımıştır.
MTR® teknolojisi, geleneksel SSP teknolojilerine kıyasla daha düşük yatırım maliyeti, yüksek enerji verimliliği ve maksimum hammadde kullanımı avantajları sunmaktadır. Toplam dönüşüm maliyetlerini %20–30 oranında azaltabilen bu teknoloji; düşük bakım ihtiyacı, azaltılmış ekipman kullanımı ve yüksek kapasite esnekliği sayesinde sürdürülebilir ve rekabetçi üretime katkı sağlamaktadır.
PTA Yatırımı
SASA tarafından yaklaşık 1,75 milyar ABD doları yatırımla hayata geçirilen ve 2025 yılının ilk çeyreğinde devreye alınan PTA (Saflaştırılmış Tereftalik Asit) Tesisi, 1.750.000 ton/yıl üretim kapasitesiyle Avrupa, Orta Doğu ve Afrika'nın (EMEA) en büyük PTA üretim tesisi konumundadır. İleri proses teknolojisi, yüksek kapasitesi ve operasyonel verimliliğiyle dünyanın en modern PTA tesisleri arasında yer alan yatırım, SASA'nın polyester üretim zincirindeki dikey entegrasyonunu tamamlayan en önemli stratejik adımlardan biridir.
SASA tarafından yaklaşık 1,75 milyar ABD doları yatırımla hayata geçirilen ve 2025 yılının ilk çeyreğinde devreye alınan PTA (Saflaştırılmış Tereftalik Asit) Tesisi, 1.750.000 ton/yıl üretim kapasitesiyle Avrupa, Orta Doğu ve Afrika'nın (EMEA) en büyük PTA üretim tesisi konumundadır. İleri proses teknolojisi, yüksek kapasitesi ve operasyonel verimliliğiyle dünyanın en modern PTA tesisleri arasında yer alan yatırım, SASA'nın polyester üretim zincirindeki dikey entegrasyonunu tamamlayan en önemli stratejik adımlardan biridir.
PTA, polyester elyaf, polyester reçine, PET ambalaj, film ve çeşitli mühendislik plastiklerinin üretiminde kullanılan temel hammaddeler arasında yer almaktadır. Tesisin devreye alınmasıyla birlikte SASA, kritik hammaddelerini kendi bünyesinde üreterek üretim güvenliğini artırmış, operasyonel verimliliği güçlendirmiş ve küresel tedarik zincirlerinde yaşanabilecek dalgalanmalara karşı daha dirençli bir üretim yapısına kavuşmuştur. Böylece Türkiye'nin tekstil, ambalaj, otomotiv, teknik tekstiller ve petrokimya sektörlerinin ihtiyaç duyduğu temel hammaddelerin yurt içinden karşılanmasına önemli katkı sağlanmıştır.
PTA Tesisi, Türkiye'nin petrokimya alanındaki dışa bağımlılığının azaltılmasında stratejik bir rol üstlenmektedir. Yatırım sayesinde yıllık yaklaşık 800 milyon ABD doları tutarındaki PTA ithalatının ikame edilmesi mümkün hale gelirken, ülkenin cari dengesine önemli katkı sağlanmaktadır. Tesisin tam kapasiteyle çalışmasıyla birlikte Türkiye'nin PTA ithalatının önemli ölçüde azalması ve yerli üretimin petrokimya sektörünün ham madde güvenliğini önemli ölçüde güçlendirmesi hedeflenmektedir.
Yatırımın ekonomik katkısı yalnızca ithalat ikamesiyle sınırlı değildir. PTA Tesisi inşaat döneminde ortalama 5.000 kişiye, işletme döneminde ise yaklaşık 900 kişiye doğrudan istihdam sağlamış; aynı zamanda yüksek katma değerli üretim kapasitesiyle Türkiye'nin sanayi rekabetçiliğini destekleyen önemli bir yatırım haline gelmiştir.
Teknolojik altyapısı bakımından tesis, yüksek otomasyon seviyesine sahip proses kontrol sistemleriyle işletilmekte olup, güvenlik, enerji verimliliği, kalite sürekliliği ve üretim performansı açısından dünya standartlarında mühendislik çözümleri kullanmaktadır. Avrupa'da Invista P8+ teknolojisini kullanan tek PTA tesisi olması, SASA'nın küresel ölçekli teknolojik üstünlüğünü pekiştirmektedir.
PTA Tesisi aynı zamanda SASA'nın sürdürülebilirlik hedeflerinin önemli bileşenlerinden biridir. İleri proses teknolojileri sayesinde enerji ve kaynak verimliliği desteklenirken, Yumurtalık Entegre Rafineri ve Petrokimya Kompleksi'nin devreye alınmasıyla birlikte üretilecek paraksilenin boru hattı aracılığıyla doğrudan Adana'daki PTA tesisine ulaştırılması planlanmaktadır. Bu entegrasyon sayesinde lojistik faaliyetlerinden kaynaklanan emisyonların azaltılması, ham madde tedarik güvenliğinin artırılması ve üretim süreçlerinin daha düşük karbon ayak izi ile yürütülmesi hedeflenmektedir.
SASA'nın uzun vadeli vizyonunda PTA Tesisi, yalnızca mevcut polyester üretiminin hammaddesini sağlayan bir yatırım olmanın ötesinde, Türkiye'nin petrokimya alanındaki dönüşümünün temel yapı taşlarından biri olarak konumlanmaktadır. Yumurtalık Entegre Rafineri ve Petrokimya Kompleksi'nin tamamlanmasıyla birlikte ham petrolden başlayarak paraksilen, PTA, MEG ve nihai polyester ürünlerine kadar uzanan tam entegre üretim zinciri oluşturulacak; böylece dışa bağımlılığın daha da azaltılması, üretim maliyetlerinin düşürülmesi, ham madde arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve ülkenin bölgesel bir petrokimya üretim merkezi haline gelmesi hedeflenmektedir.
Bu stratejik yatırım, SASA'nın ileri teknolojiye dayalı üretim anlayışını, sürdürülebilir büyüme vizyonunu ve Türkiye'nin sanayi bağımsızlığına sağladığı katkıyı somut biçimde ortaya koyarken, şirketi küresel polyester ve petrokimya sektörünün güçlü üreticileri arasında konumlandırmaktadır.
CP12 – İkinci MTR Tesisi Yatırımı
SASA, polyester üretimindeki büyüme stratejisi doğrultusunda ikinci MTR tesisi yatırımını hayata geçirmiştir. Bugünkü yatırım değeri yaklaşık 250 milyon USD olan ve 315.000 ton/yıl şişe cipsi üretim kapasitesine sahip tesis, 2025 yılının ikinci çeyreğinde ticari üretime başlamıştır.
MTR® teknolojisi, homojen ürün kalitesi, düşük toz oluşumu, yüksek operasyonel güvenilirlik ve enerji verimliliği avantajları sunmaktadır. Düşük kristallilik yapısı sayesinde preform üretiminde kurutma ve ekstrüzyon proseslerinde %10'a kadar enerji tasarrufu sağlarken, düşük asetaldehit oluşumu sayesinde yüksek kalite standartlarının karşılanmasına katkıda bulunmaktadır.
CP11 ve CP13 – İkinci Elyaf Tesisi Yatırımı
SASA'nın Adana yerleşkesinde gerçekleştirdiği, bugünkü yatırım değeri yaklaşık 650 milyon USD olan ve yıllık toplam 402.500 ton kapasiteye sahip İkinci Elyaf Tesisi Yatırımı kapsamında, 350.000 ton/yıl kapasiteli Elyaf Üretim Tesisi 2025 yılının dördüncü çeyreğinde devreye alınarak ticari üretime başlamıştır.
Yatırımın ikinci fazını oluşturan 52.500 ton/yıl kapasiteli Düşük Ergimeli (Low-Melt) Polyester Elyaf Üretim Tesisi ise 16 Ocak 2026 tarihinde tamamlanarak ticari üretime başlamıştır.
Tesis, Avrupa ve Orta Doğu'da Low-Melt Polyester Elyaf üreten ilk tesis olmasının yanı sıra, dünyada tek hat üzerinde kurulu en yüksek kapasiteye sahip Low-Melt Polyester Elyaf Tesisi olma özelliğini taşımaktadır.
Bu yatırımların tamamlanmasıyla birlikte SASA'nın toplam polyester üretim kapasitesi 2 milyon tona ulaşmış, şirketin küresel ölçekteki üretim gücü ve rekabetçi konumu önemli ölçüde güçlenmiştir.
Yumurtalık Rafineri ve Petrokimya Tesisi Yatırımı
SASA, Türkiye’nin petrokimya alanındaki dışa bağımlılığını azaltma ve ülkemizi bölgesel ölçekte güçlü bir üretim merkezi haline getirme vizyonu doğrultusunda, Adana’nın Yumurtalık ilçesinde entegre rafineri ve petrokimya yatırımı gerçekleştirmeyi planlamaktadır.
Yaklaşık 11 milyon m² büyüklüğündeki proje sahasında hayata geçirilmesi öngörülen yatırım; rafineri, aromatikler, petrokimya üretim tesisleri, lojistik altyapı ve liman entegrasyonunu kapsayan stratejik bir sanayi kompleksi olarak tasarlanmıştır.
Entegre Üretim ve Güçlü Değer Zinciri
Yumurtalık Rafineri ve Petrokimya Projesi ile ham petrolden başlayarak rafineri ürünleri, nafta, paraksilen, Mono Etilen Glikol ve diğer temel petrokimya girdilerinin üretildiği bütünleşik bir değer zinciri oluşturulması hedeflenmektedir.
Projenin hayata geçirilmesiyle birlikte SASA’nın mevcut PTA ve polyester üretim gücünün daha ileri bir dikey entegrasyon yapısıyla desteklenmesi amaçlanmaktadır. Böylece Türkiye’de faaliyet gösteren sanayi kuruluşlarının ham maddeye daha güvenli, kesintisiz ve rekabetçi koşullarda erişimine katkı sağlanması öngörülmektedir.
Fazlar Halinde Gelişecek Kapsamlı Yatırım
Yatırımın ilk fazında rafineri ve aromatikler tesisleri ile temel altyapı sistemlerinin devreye alınması planlanmaktadır.
İlerleyen fazlarda ise üretim portföyüne aşağıdaki ürünlerin dahil edilmesi hedeflenmektedir:
- Polipropilen
- Polietilen
- PTA
- MEG
- PVC
- ACN
- Stiren
- SAP
- Sürdürülebilir havacılık yakıtı
Bu kapsamlı üretim yapısının, Türkiye’nin kimya ve petrokimya ürünlerinde ithalata bağımlılığını azaltırken, Akdeniz havzası ve Avrupa pazarları için güçlü bir tedarik merkezi oluşturma potansiyeli taşıdığı değerlendirilmektedir.
İthalata Bağımlılığı Azaltan Üretim Yapısı
Proje kapsamında, Türkiye’nin ithal ettiği paraksilen, toluen, pentan gibi petrokimyasalların yanı sıra akaryakıt ürünlerinin de yerli üretimine katkı sağlanması planlanmaktadır.
Tüm fazların tamamlanmasıyla yatırım tutarının yaklaşık 20-25 milyar ABD doları seviyesine ulaşması, Türkiye’nin cari açığının yıllık 10-12 milyar ABD doları düzeyinde azaltılmasına katkı sunması ve bölgede yaklaşık 20.000 kişilik istihdam yaratması hedeflenmektedir.
Ayrıca savunma sanayi başta olmak üzere stratejik sektörlerin ihtiyaç duyduğu kritik kimyasalların yerli üretimiyle Türkiye’nin sanayi altyapısının güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Lojistik ve Liman Entegrasyonu
Projenin lojistik boyutunda, rafineri ve petrokimya tesislerinin ihtiyaçlarını destekleyecek uluslararası konteyner ve sıvı yük terminali planlanmaktadır.
Liman altyapısının; ham petrol ve petrokimyasalların taşınmasına yönelik sıvı yükleme rıhtımları, yüksek kapasiteli konteyner elleçleme imkânı ve kimyasal tank çiftliği ile yatırımın lojistik verimliliğine önemli katkı sağlaması hedeflenmektedir.
Bölgesel Üretim, Lojistik ve Teknoloji Üssü
Yumurtalık Rafineri ve Petrokimya Projesi, yalnızca SASA’nın büyüme stratejisinin değil, aynı zamanda Türkiye’nin üretim, ihracat, enerji güvenliği ve sanayi bağımsızlığı hedeflerinin de önemli bir parçası olarak konumlanmaktadır.
Projenin tamamlanmasıyla Yumurtalık ve İskenderun Körfezi’nin; Türkiye, Akdeniz havzası, Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika için entegre bir üretim, lojistik ve teknoloji üssü haline gelmesine katkı sağlanması amaçlanmaktadır.